(Last Updated On: March 21, 2019)

มาทำกระจกกันเถอะ

อ่านตอนแรกอาจงง ๆ ว่าบทความนี้มาอยู่ใน Roll Your Dice ได้อย่างไร ไม่ใช่อยู่ในหมวดงานช่างอะไรหรอกหรือ แต่ท่านมาถูกที่แล้วครับ เพราะวันนี้เรามีรีวิวบอร์ดเกมที่ให้ผู้เล่นแข่งขันประดิษฐ์กระจกสีเพื่อไปประดับผนังโบสถ์ ให้มีสีสันสวยสดใสที่สุด เกมนี้จะงดงามชวนยลแค่ไหนติดตามกันได้ในรีวิวด้านล่างเลยครับ

cover image sagrada review


ชื่อเกม: Sagrada

ผู้ผลิต: Floodgate Games (2017), ฉบับภาษาไทยโดยลานละเล่น (2018)

ผู้ออกแบบ: Adrian Adamescu, Daryl Andrews

จำนวนผู้เล่น: 1-4 คน

เวลา: 20-40 นาที

อายุ: 14+


ที่มาของชื่อเกม

ซากราดา (Sagrada) เป็นคำในภาษาสเปน แปลว่า ศักด์สิทธิ์ มาจากชื่อโบสถ์โรมันคาทอลิก Sagrada Família (ชื่อเต็มคือ The Basílica i Temple Expiatori de la Sagrada Família) ตั้งอยู่ในเมืองบาร์เซโลนา ประเทศสเปน ออกแบบโดยอันตอนี เกาดี (Antoni Gaudí) สถาปัตยกรรมแห่งนี้ได้ถูกรับรองให้เป็นมรดกโลกจากองค์กร UNESCO

sagrada

Source – http://www.sagradafamilia.org/en/photo-gallery/

ในเกมนี้ ผู้เล่นรับบทบาทเป็นจิตรกร ที่มาแข่งขันกันสรรค์สร้างงานกระจกสี (stained glass) สำหรับประดับโบสถ์ซากราดาฟามิเลียให้งดงามที่สุด

ในแต่ละรอบ จิตรกรจะผลัดกันเลือกลูกเต๋าสีใสจากกองกลาง แทนชิ้นส่วนกระจก ที่จะต้องนำไปวางเรียงบนกรอบหน้าต่างของตนเองตามข้อจำกัดต่าง ๆ เมื่อครบ 10 รอบ จิตรกรที่ทำตามเป้าหมายจนได้คะแนนรวมมากที่สุดจะคว้าชัยในการแข่งขันนี้ไป

อุปกรณ์

  • กรอบหน้าต่าง 4 แผ่น (กระดานผู้เล่น)
  • ไพ่ลายหน้าต่าง 12 แผ่น (แต่ละแผ่นมี 2 หน้า)
  • ลูกเต๋าใส 90 ลูก (5 สี สีละ 18 ลูก)
  • ไพ่เครื่องมือ 12 ใบ
  • ไพ่เป้าหมายร่วม 10 ใบ
  • ไพ่เป้าหมายส่วนตัว 5 ใบ
  • ถุงลูกเต๋า
  • แผ่นรางนับรอบ (Round Track – ด้านหน้า) และรางนับคะแนน (Score Track – ด้านหลัง)
  • โทเคนช่วยเหลือ 24 ชิ้น
  • ตัวนับคะแนน 4 ชิ้น
image review sagrada setup

ภาพอุปกรณ์ทั้งหมด แค่เห็นก็รู้สึกคุ้มแล้ว

เตรียมตัวเล่น

สำหรับผู้เล่น

  1. สับเป้าหมายส่วนตัวและแจกให้ผู้เล่นคนละ 1 ใบ โดยสามารถดูได้และให้เก็บคว่ำไว้เป็นความลับ
  2. แจกกรอบหน้าต่าง 1 แผ่น และ สับไพ่ลายหน้าต่างและแจกให้ผู้เล่นคนละ 2 ใบ เลือกเก็บไว้ 1 ใบและเลือกด้านที่จะเล่น (หน้า/หลัง) คืนไพ่ลายหน้าต่างอีกใบลงกล่อง
  3. ทุกคนหยิบเบี้ยช่วยเหลือตามจำนวนที่ระบุไว้บนไพ่ลายหน้าต่างด้านที่เลือก (มีตั้งแต่ 3-6 ชิ้น)
  4. ใส่ไพ่ลายหน้าต่างในช่องใต้กรอบหน้าต่าง (กระดานผู้เล่น)
  5. วางตัวนับคะแนนของสีตัวเองไว้ด้านข้าง (ใช้เมื่อนับคะแนนตอนจบเกม)

สำหรับพื้นที่ตรงกลาง

  1. วางแผ่นรางนับรอบไว้ตรงกลาง
  2. สับไพ่อุปกรณ์ และเปิด 3 ใบหงายไว้ตรงกลาง
  3. สับไพ่เป้าหมายร่วม และเปิด 3 ใบหงายไว้ตรงกลาง
  4. นำลูกเต๋าทั้ง 90 ลูกใส่ในถุงลูกเต๋า
  5. สุ่มผู้เล่นคนแรก และส่งถุงลูกเต๋าให้

review image sagrada after setup

วิธีเล่น

ซากราดา ใช้เวลาเล่นทั้งหมด 10 รอบ ในแต่ละรอบ ผู้เล่นคนแรกจะหยิบลูกเต๋าออกมาทอยบนโต๊ะ ตามจำนวนนี้:

  • 2 คน = 5 ลูก
  • 3 ลูก = 7 ลูก
  • 4 คน = 9 ลูก

review image sagrada dice per player

ผู้เล่นจะผลัดเล่นคนละ 1 ตา โดยเริ่มจากผู้เล่นคนแรกและวนตามเข็มนาฬิกา จากนั้นจะผลัดกันเล่นอีกคนละ 1 ตา แต่เริ่มจากผู้เล่นคนสุดท้ายและวนทวนเข็มนาฬิกา

ระหว่างตา ผู้เล่นสามารถทำแอ็คชั่นต่อไปนี้ได้อย่างละ 1 ครั้ง ในลำดับใดก็ได้

  • เลือกลูกเต๋า 1 ลูก: หยิบลูกเต๋าจากกองกลาง 1 ลูก มาวางไว้ในกรอบหน้าต่างตัวเอง
  • ใช้ไพ่เครื่องมือ 1 ใบ: จ่ายโทเคนช่วยเหลือเพื่อใช้เครื่องมือ

เมื่อผู้เล่นทุกคนเล่นเสร็จแล้ว ให้นำลูกเต๋าที่เหลืออยู่ในกองกลางทั้งหมดไปวางบนแผ่นรางนับรอบในช่องซ้ายสุด ถ้ามีหลายรอบให้นำทุกลูกวางไว้ในช่องเดียวกัน

สุดท้าย ให้ผู้เล่นคนแรกส่งถุงลูกเต๋าตามเข็มนาฬิกา ผู้เล่นนั้นจะเป็นผู้เล่นคนแรกในรอบถัดไป

ข้อจำกัดการวางลูกเต๋า

1. ลูกเต๋าลูกแรก ต้องวางติดขอบกรอบหน้าต่าง (นั่นคือ วาง 6 ช่องตรงกลางไม่ได้)

review image sagrada placement rule2. ลูกเต๋าหลังจากลูกแรก ต้องวางติดกับลูกเต๋าอื่น โดยจะติดขอบ (ด้านข้าง) หรือติดมุม (ด้านแทยง) ก็ได้

review image sagrada placement rule

จะวางต่อจากลูกเต๋าสีเหลือง ได้ในช่องที่ระบุไว้ด้วยลูกเต๋าสีเขียว

3. ลูกเต๋าในแต่ละช่อง ต้องมีสีตรงกับสีบนไพ่ลายหน้าต่าง (ถ้ามี) และมีเลขตรงกับเลขบนแผ่นไพ่หน้าต่าง (ถ้ามี)

review image sagrada placement rule

อย่าแอบวางทับมั่ว ๆ ซะหละ!

4. ลูกเต๋าที่วางติดกันด้านข้าง (ไม่นับมุม) ห้ามมีสีเดียวกัน และห้ามมีเลขเดียวกัน

image review sagrada placement rule

กฎนี้ลืมกันบ่อย

การใช้ไพ่เครื่องมือ

ผู้เล่นสามารถจ่ายโทเคนช่วยเหลือ เพื่อใช้ไพ่เครื่องมือที่เปิดตอนเริ่มเกม โดยจะใช้ก่อนหรือหลังเลือกลูกเต๋าก็ได้ แต่ใช้ไพ่เครื่องมือได้แค่ 1 ใบต่อการเลือกลูกเต๋า 1 ครั้ง

  1. จ่ายโทเคนช่วยเหลือและนำไปวางไว้บนไพ่เครื่องมือที่จะใช้
    • จ่าย 1 ชิ้นถ้าไม่มีโทเคนช่วยเหลือบนไพ่นั้น
    • จ่าย 2 ชิ้นถ้ามีโทเคนช่วยเหลือบนไพ่นั้นแล้ว
  2. ใช้ความสามารถที่ระบุไว้บนไพ่เครื่องมือ
review image sagrada tool

มี 12 แบบแน่ะ

วิธีนับคะแนนจบเกม

เกมจะจบหลังจากเล่นครบ 10 รอบ จากนั้นให้นับคะแนนดังนี้

  1. นำลูกเต๋าบนแผ่นรางนับรอบเก็บกลับลงถุง และพลิกแผ่นนั้นขึ้นมาเป็นด้านนับคะแนน
  2. นำตัวนับคะแนนของทุกคนไปวางไว้ด้านข้าง โดยให้ด้านที่มีตัวเลข 50 คว่ำลง (จะหงายกลับมาเมื่อผู้เล่นทำคะแนนถึง 50 คะแนน)
  3. นับคะแนน โดยจะมาจาก 4 แหล่งด้วยกัน ดังนี้
    1. เป้าหมายร่วม – ได้คะแนนตามที่ไพ่เป้าหมายร่วมแต่ละใบระบุ
      หมายเหตุ
       ไพ่เป้าหมายที่นับแนวตั้งหรือแนวนอน จะให้คะแนนก็ต่อเมื่อผู้เล่นวางลูกเต๋าจนเต็มแนวนั้น ๆ (แนวตั้ง = 4 ลูก, แนวนอน = 5 ลูก)
    2. เป้าหมายส่วนตัว – ได้คะแนนตามที่ไพ่เป้าหมายส่วนตัวของแต่ละคนระบุ
    3. เบี้ยช่วยเหลือ – ได้คะแนนเท่ากับจำนวนเบี้ยช่วยเหลือที่ไม่ได้ใช้
    4. ช่องว่าง – เสียคะแนนตามจำนวนช่องวางบนกรอบหน้าต่าง

ผู้เล่นที่คะแนนรวมมากสุดจะเป็นผู้ชนะ ถ้าเสมอกันให้ตัดสินจากคะแนนเป้าหมายส่วนตัว ถ้ายังเสมอกันให้ตัดสินจากจำนวนเบี้ยช่วยเหลือ และถ้าสุดท้ายยังเสมอกันอีกให้ผู้เล่นที่เล่นทีหลัง (ห่างจากผู้เล่นคนแรกมากที่สุด) ในรอบสุดท้ายเป็นผู้ชนะ

ตัวอย่าง – สมมติว่านับเป้าหมายร่วมใบเดียว แผงกระจกในรูปจะนับคะแนนดังนี้

  • เป้าหมายร่วม (ใบซ้าย) นับจำนวนแถวแนวตั้งที่เต็มแถวและไม่มีลูกเต๋าสีซ้ำ ซึ่งก็คือแถวแนวตั้งที่ 1 และ 3 จึงได้ 5+5=10 คะแนน
  • เป้าหมายส่วนตัว บวกหน้าลูกเต๋าสีน้ำเงินทั้งหมด ได้ 6+3+5+6+6=26 คะแนน
  • หัก 2 คะแนน เพราะมีช่องว่าง 2 ช่อง

รวมกันได้ 10 + 26 – 2 = 36

ความประทับใจ

> เปิดโหมดอวยแหลก

สวย สนุก ทุกคนควรมีติดบ้าน ซื้อสิครับจะรออะไรอยู่

> ปิดโหมดอวยแหลก

สวย สนุก ทุกคนควรมีติดบ้าน ซื้อสิครับจะรออะไรอยู่

> อ้าวกดผิดปุ่ม กดปิดโหมดอวยแหลกอีกครั้ง

ซากราดา เป็นบอร์ดเกมที่เห็นปุ๊บชอบปั๊บ เรียกว่ารักแรกพบเลยก็ว่าได้ การเอาลูกเต๋าสีใสมาวางเรียงกันเป็นตารางนี่มันสวยสะดุดตามาก

review image sagrada decoration

จะวางให้เต็มได้ ต้องใช้ดวงเยอะพอควรเลย

ความสวยงามนี่ถูกยกระดับไปอีกขั้น ด้วยการเลือกธีมที่เข้ากันได้อย่างลงตัว งานกระจกสีที่ไทยอาจหาชมได้ยาก เพราะสถาปัตยกรรมไทยไม่นิยมใช้กัน แต่สำหรับคนที่เคยไปโบสถ์ก็น่าจะเคยเห็นผ่านตามาบ้าง ความสวยงามของงานกระจกสีคือประกายระยิบระยับเมื่อแสงอาทิตย์ส่องทะลุเข้ามาในตัวอาคาร ซึ่งไม่น่าเชื่อว่าลูกเต๋าใสก็ส่องประกายแสงที่คล้ายกันเมื่อใช้กล้องถ่ายรูป เรียกได้ว่าเป็นบอร์ดเกมที่ผสานความวิจิตรศิลป์ได้อย่างดีเลิศ

นอกจากความสวยงามแล้ว เกมนี้ยังนับว่าเป็นบอร์ดเกมเกทเวย์ (gateway) ที่สอนกฎง่าย เล่นเร็ว และสนุก ทำให้คนทั่วไปเล่นได้ และเหมาะกับการนำไปสอนนักเล่นบอร์ดเกมหน้าใหม่ ถ้าไม่นับไพ่เครื่องมือแล้ว กฎอื่น ๆ เข้าใจง่าย สมเหตุสมผล

review image sagrada decoration

ยังคงมีรักแท้เป็นแสงนำไป ในคืนที่หลงทาง♫

ในฐานะของพัซเซิลเกม ถือว่าสอบผ่านทุกประการครับ ท้าทายมากพอ เพราะเราต้องใช้การวางแผนล่วงหน้าพอสมควร ว่าจะเรียงลูกเต๋าอย่างไรให้วางไม่ยากเกินไปในรอบหน้า และให้ได้คะแนนมากที่สุด ซึ่งจุดสำคัญคือเป้าหมายร่วมที่จะเปลี่ยนวิธีการเล่นในแต่ละเกมให้ไม่จำเจ บางทีเราต้องเน้นวางให้สีลูกเต๋าในแนวตั้งไม่ซ้ำกัน บางทีต้องเน้นหยิบลูกเต๋าให้ครบเลข 1-6 หรืออาจจะต้องวางให้ลูกเต๋าสีเดียวกันติดมุมกันไปเรื่อย ๆ ให้ยาวที่สุด ไหนจะต้องเลือกหยิบลูกเต๋าสีที่ตรงกับเป้าหมายส่วนตัวให้ได้เลขเยอะ ๆ อีก

ไพ่เครื่องมือก็เป็นส่วนประกอบหนึ่งที่สำคัญของเกมนี้ เพราะในตอนท้าย ๆ เมื่อตัวเลือกน้อยลง ทำให้บางครั้งเราอาจหาลูกเต๋าไปลงไม่ได้เลย จึงต้องใช้เครื่องมือเพื่อจะเปลี่ยนสี เปลี่ยนหน้าลูกเต๋า เปลี่ยนตำแหน่ง เพื่อเติมช่องให้เต็ม และการสุ่มเครื่องมือทุกตาทำให้เราต้องปรับวิธีการเลือกลูกเต๋าตลอด

review image sagrada decoration

ลูกเต๋ามีหกหน้า ลูกพลับพลาบำรุงโลหิต

จุดหงุดหงิดเล็กน้อยคือ ในรอบสุดท้ายของบางเกม เราเลือกลูกเต๋ามาวางให้เต็มไม่ได้ แม้ว่าจะใช้ไพ่เครื่องมือแล้วก็ตาม (เช่น เราต้องการสีเขียวแต่สีเขียวไม่ออกเลย) สำหรับมนุษย์สมบูรณ์แบบ (perfectionist) บางคนอาจเซ็งเล็กน้อยถึงปานกลาง เพราะนอกจากจะเสียคะแนนตามจำนวนช่องว่างแล้ว ยังทำให้เสียโอกาสการทำคะแนนไพ่เป้าหมายร่วมอีก แต่เท่าที่เล่นมาถ้าจะเหลือไม่เกิน 2 ช่องตลอด ทำให้พอเข้าใจได้ (แต่เหมือนคนอื่นเค้าวางได้เต็มกันตลอด สงสัยกลุ่มที่ผมเล่นด้วยจะโหดไป…)

ที่จริง ความหงุดหงิดที่ว่ามา แก้ไขได้ถ้าเรามองว่าเราไม่ได้เล่นเกมนี้แข่งกับคนอื่น แต่เป็นการแข่งกับตัวเองซะมากกว่า ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เล่นมีอยู่สองส่วนคือการแย่งกันเลือกลูกเต๋า ซึ่งการให้ผู้เล่นคนแรกเลือกก่อนในรอบแรก และให้ผู้เล่นคนสุดท้ายเลือกก่อนในรอบที่สอง ทำให้ทุกคนมีโอกาสได้ลูกเต๋าดีและไม่ดีพอ ๆ กัน และส่วนที่สองคือการแย่งใช้ไพ่เครื่องมือ เพราะคนที่ใช้คนแรกของเครื่องมือแต่ละชิ้นจะต้องจ่ายโทเคนช่วยเหลือแค่ 1 ชิ้น แต่คนต่อ ๆ ไปต้องจ่าย 2 ชิ้น นั่นคือใช้ก่อนถูกกว่า

นั่นคือ เกมนี้ไม่ได้เป็นเกมพัซเซิลแยกกันเล่นเกือบสมบูรณ์เหมือน NMBR 9 ที่เคยพูดคุยไว้ แต่ใส่ระบบการแย่งลูกเต๋าและแย่งกันใช้ไพ่เครื่องมือได้ไม่มากไม่น้อยจนเกินไป และด้วยไพ่เป้าหมายและเครื่องมือที่มากพอทำให้คุณค่าในการเล่นซ้ำสูง ว่ากันตามตรงคือถ้าให้ผมเล่นเกมนี้สัปดาห์ละครั้งผมก็เล่นนะ

review image sagrada decoration

ทอยเต๋าต้องนั่งลุ้น แต่ถ้ารักคุณต้องลุ้นหรือเปล่า

สรุป

ซากราดา เป็นพัซเซิลเกมระดับปานกลาง ที่มีการนำเสนอได้อย่างสวยงาม แม้จะเล่นง่ายแต่ก็แฝงไปด้วยความสนุกในการขบคิด มีคุณค่าในการเล่นซ้ำ เหมาะสำหรับเล่นคั่นเวลาสั้น ๆ ให้สมองได้อุ่นเครื่องรอเกมอื่นครับ

ภาคเสริม

เกมนี้มีภาคเสริมแรก ออกไปเมื่อฤดูร้อนปี 2018 ในชื่อว่า Sagrada: 5-6 Player Expansion โดยเพิ่มอุปกรณ์ให้เล่นได้ถึง 6 คน เพิ่มลูกเต๋าส่วนตัวให้เราวางแผนล่วงหน้าได้ เพิ่มไพ่เป้าหมาย ไพ่เครื่องมือ และลายหน้าต่างแบบใหม่ อ่านรายละเอียดได้ที่ http://floodgategames.com/Sagrada-Expansion/

ยังไม่พอ ยังมีแผนออกภาคเสริมเพิ่มอีก 3 ภาค!?!?! เราได้ลงข่าวไว้เมื่อปลายปีก่อน เหตุผลที่ใช้เลขสามเพราะว่ามหาวิหารซากราดาฟามีเลียมีด้านทางเข้าหลัก 3 ด้านด้วยกัน ซึ่งมีชื่อว่า Passion, Life และ Glory ซึ่งภาคแรกที่กำลังจะออกคือ Sagrada: Passion The Great Facade ซึ่งมีไพ่แบบใหม่เรียกว่า Inspiration, มี Rare glass เป็นลูกเต๋าสีใส (ขาว), และไพ่เป้าหมายแบบใหม่ จะวางจำหน่ายในฤดูใบไม้ผลิปี 2019